|  e-ISSN: 2618-589X

Orjinal Araştırma Makalesi | Türk Akademik Yayınlar Dergisi 2022, Cil. 6(2) 429-461

Ortaokul Öğrencilerinin Yapılandırmacı Yaklaşım Yöntemi ile Bilgisayarca Düşünme, Problem Çözme Becerileri ve Araştırma-Sorgulamaya Yönelik Tutumlarının İncelenmesi

Nazire Burçin HAMUTOĞLU, Uğur BAŞARMAK, Emre ÇAM & Hurşit Cem SALAR

ss. 429 - 461   |  DOI: https://doi.org/10.29329/tayjournal.2022.510.12   |  Makale No: tay journal.2022.017

Yayın tarihi: Aralık 30, 2022  |   Okunma Sayısı: 0  |  İndirilme Sayısı: 24


Özet

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin yapılandırmacı yaklaşım yöntemi ile işlenen bilişim teknolojileri dersinin bilgisayarca düşünme, problem çözme becerileri ile araştırma sorgulamaya yönelik tutumlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma 2018-2019 eğitim ve öğretim yılı ikinci yarıyılda Kırşehir ili merkezinde bir devlet ortaokulunda 5. sınıfta öğrenim gören 14 kız ve 8 erkek öğrenci ile 7 hafta boyunca süren etkinlikler tek grup öntest - sontest deneysel desenine uygun olarak gerçekleştirilmiş ve çalışma kapsamında “Problem Çözme Envanteri”, “Bilgisayarca Düşünme Becerisi Ölçeği” ve “Araştırma-Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği” uygulamanın başında ve sonunda kullanılmıştır. Çalışma sonucunda ortaokul öğrencilerinin problem çözme becerilerine ait “kaçınma” faktörü ile problem çözme beceri ölçeğinden alınan toplam puanda son test puanları yönünde anlamlı farklılık olduğunu görülmüştür. Ayrıca çalışmada öğrencilerin araştırma-sorgulamaya yönelik tutum ölçeğinden aldıkları toplam puan ile merak, değer ve kaçınma tutumu faktörleri arasında elde edilen anlamlı farkın da son test puanı yönünde olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Araştırma-sorgulamaya yönelik tutum, bilgisayarca düşünme, ortaokul öğrencileri, problem çözme becerisi, yapılandırmacı yaklaşım, 5E öğretim yöntemi


Bu makaleye nasıl atıf yapılır?

APA 6th edition
HAMUTOGLU, N.B., BASARMAK, U., CAM, E. & SALAR, H.C. (2022). Ortaokul Öğrencilerinin Yapılandırmacı Yaklaşım Yöntemi ile Bilgisayarca Düşünme, Problem Çözme Becerileri ve Araştırma-Sorgulamaya Yönelik Tutumlarının İncelenmesi . Türk Akademik Yayınlar Dergisi, 6(2), 429-461. doi: 10.29329/tayjournal.2022.510.12

Harvard
HAMUTOGLU, N., BASARMAK, U., CAM, E. and SALAR, H. (2022). Ortaokul Öğrencilerinin Yapılandırmacı Yaklaşım Yöntemi ile Bilgisayarca Düşünme, Problem Çözme Becerileri ve Araştırma-Sorgulamaya Yönelik Tutumlarının İncelenmesi . Türk Akademik Yayınlar Dergisi, 6(2), pp. 429-461.

Chicago 16th edition
HAMUTOGLU, Nazire Burcin, Ugur BASARMAK, Emre CAM and Hursit Cem SALAR (2022). "Ortaokul Öğrencilerinin Yapılandırmacı Yaklaşım Yöntemi ile Bilgisayarca Düşünme, Problem Çözme Becerileri ve Araştırma-Sorgulamaya Yönelik Tutumlarının İncelenmesi ". Türk Akademik Yayınlar Dergisi 6 (2):429-461. doi:10.29329/tayjournal.2022.510.12.

Kaynakça
  1. Açıkgöz, D., & Sağır, Ş. U. (2020). Fen alanı öğretmenlerin araştırma sorgulamaya dayalı öğretime yönelik farkındalıkları. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(1). 10-26. [Google Scholar]
  2. Adak, S. (2017). Effectiveness of constructivist approach on academic achievement in science at secondary level. Educational Research and Reviews, 12(22), 1074-1079. http://doi: 10.5897/ERR2017.3298 [Google Scholar] [Crossref] 
  3. Akdoğan, E. A. (2020). Eğitsel robotik kodlama dersi veren öğretmenlerin öğretim programlarındaki kazanımlara yönelik görüşleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa. [Google Scholar]
  4. Aykan, A., & Tatar, M. (2017). Ortaokul öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşım ile ilgili yeterlik düzeyleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 381-395. http://doi: 10.18506/anemon.287791 [Google Scholar] [Crossref] 
  5. Balcı, A. S. (2007). Fen öğretiminde yapılandırmacı yaklaşım uygulamasının etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya. [Google Scholar]
  6. Basarmak, U. (2019). The effect of digital teaching material (public service ad) development process on preservice teachers' creative thinking skills. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 7(4), 126-144. http://dx.doi.org/ 10.17220/mojet.2019.04.009 [Google Scholar]
  7. Bilir, U. (2015). Fen bilimleri öğretiminde araştırma ve sorgulamaya dayalı öğrenme sürecinin öğrencilerin akademik başarısına etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Uludağ Üniversitesi, Bursa. [Google Scholar]
  8. Büyüköztürk, Ş., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. ve Kılıç, E. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi. [Google Scholar]
  9. Çelebi, C. (2006). Yapılandırmacılık yaklaşımına dayalı işbirlikli öğrenmenin ilköğretim 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde öğrenci erişi ve tutumlarına etkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya. [Google Scholar]
  10. Çevik, M., Barış, N., Şirin, M., Ortak Kılınç, Ö., Kaplan, Y., Atabey Özdemir, B., Yalçın, H., Şeref, G., Topal, S., & Delice, T. (2021). The effect of digital activities on the technology awareness and computational thinking skills of gifted students (eTwinning project example). International Journal of Modern Education Studies, 5(1), 205-244. [Google Scholar]
  11. Damar, A., Durmaz, C., & Önder, İ. (2017). Ortaokul öğrencilerinin FeTeMM uygulamalarına yönelik tutumları ve bu uygulamalara ilişkin görüşleri. Journal of MultidisciplinaryStudies in Education, 1(1), 47-65. [Google Scholar]
  12. Demir, Ö. D. (2016). Ortaokul öğrencilerinde problem çözme ve bilişsel farkındalık beceri düzeylerinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24(2), 789-802. [Google Scholar]
  13. Demir, S. (2022). Effectiveness of the leadership skills development program for gifted children: Leadership skills development program for gifted children. International Journal of Curriculum and Instruction, 14(1), 693-718. [Google Scholar]
  14. Duban, N. (2008). İlköğretim fen ve teknoloji dersinin sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımına göre işlenmesi: Bir eylem araştırması (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir. [Google Scholar]
  15. Durgun, E., & Önder, İ. (2019). Ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri başarıları ile okuduğunu anlama, grafik okuma ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki. Journal of Individual Differences in Education, 1(1), 1-13. [Google Scholar]
  16. Ebren Ozan, C., Korkmaz, Ö. ve Karamustafaoğlu, S. (2016). Ortaokul Öğrencileri İçin Araştırma–Sorgulamaya Dönük Tutum Ölçeği. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 483-509. [Google Scholar]
  17. Ekici, D. İ., & Balım, A. G. (2013). Ortaokul öğrencileri için problem çözme becerilerine yönelik algı ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 67-86. [Google Scholar]
  18. Evrekli, E., Didem, İ., Balım, A. G., & Kesercioğlu, T. (2009). Fen öğretmen adaylarının yapılandırmacı yaklaşıma yönelik tutumlarının incelenmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(2), 673-687. [Google Scholar]
  19. Fidan, N. K., & Duman, T. (2014). Sınıf öğretmenlerinin yapılandırmacı yaklaşımın gerektirdiği niteliklere sahip olma düzeyleri. Eğitim ve Bilim, 39(174). http://dx.doi.org/10.15390/EB.2014.2027 [Google Scholar]
  20. Gupta, R., & Gupta, V. (2017). Constructivist approach in teaching. International Journal of Humanities and Social Sciences, 6(5), 77-88. [Google Scholar]
  21. Gülhan, F., & Yurdatapan, M. (2014). Araştırma sorgulamaya dayalı etkinliklerin çevre ile ilgili tutum ve davranışlara etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(27), 237-258. [Google Scholar]
  22. Hançer, A. H. (2016). Enhancing learning though constructivist approach in science education. International Journal of Environmental and Science Education. 1(2), 181-188. [Google Scholar]
  23. Hopson, M. H., Simms, R. L., & Knezek, G. A. (2002). Using a technology-enriched environment to improve higherorder thinking skills. Journal of Research on Technology in Education, 34(2), 109-120. https://doi.org/10.1080/ 15391523.2001.10782338 [Google Scholar] [Crossref] 
  24. Iste (2015). Computational thinking in K–12 education. https://cdn.iste.org/www-root/ct-documents/ct-leadershipt-toolkit.pdf?sfvrsn=4. [Google Scholar]
  25. Jack, G. U. (2017). The effect of learning cycle constructivist-based approach on students academic achievement and attitude towards chemistry in secondary schools in north-eastern part of Nigeria. Educational Research and Reviews, 12(7), 456-466. https://doi.org/10.5897/ERR2016.3095 [Google Scholar] [Crossref] 
  26. Karademir, Ç. A., & Saracaloğlu, A. S. (2013). Sorgulama becerileri ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışması. Asya Öğretim Dergisi, 1(2), 56-65. [Google Scholar]
  27. Karakuş, M. (2001). Eğitim ve yaratıcılık. Eğitim ve Bilim, 26(119), 3-7. [Google Scholar]
  28. Karamustafaoğlu, S., & Havuz, A. C. (2016). Fen bilgisi öğretmen adaylarının araştırma-sorgulamaya dayalı öğrenme algılarının incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 233-247. http://doi:10.17539/aej.58949 [Google Scholar] [Crossref] 
  29. Kardaş, F., & Yeşilyaprak, B. (2015). Eğitim ve öğretimde güncel bir yaklaşım: Teknoloji destekli esnek öğrenme (flipped learning) modeli. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 48(2), 103-121. [Google Scholar]
  30. Kemankaşlı, N., & Gür, H. (2016). Yapılandırmacı öğrenme ortamının öğrencilerin sosyal ve psikomotor becerileri ile psikolojik ve bilişsel özelliklerine etkisi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 78-88. [Google Scholar]
  31. Kırılmazkaya, G. (2014). Web tabanlı araştırma-sorgulamaya dayalı fen öğretiminin öğretmen adaylarının kavram öğrenmeleri ve bilimsel süreç becerilerinin geliştirilmesi üzerine etkisi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ. [Google Scholar]
  32. Kirmit, Ş., Dönmez, İ., & Çataltaş, H. E. (2018). Üstün yetenekli öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerilerinin incelenmesi. Journal of STEAM Education, 1(2), 17-26. [Google Scholar]
  33. Kobsiripat, W. (2015). Effects of the media to promote the scratch programming capabilities creativity of elementary school students. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 174, 227-232. https://doi.org/10.1016/j.sbspro. 2015.01.651 [Google Scholar] [Crossref] 
  34. Korkmaz, Ö., Çakır, R., & Özden, M. Y. (2015). Bilgisayarca düşünme beceri düzeyleri ölçeğinin (bdbd) ortaokul düzeyine uyarlanması. Gazi Eğitim Bilimleri Dergisi, 1(2), 143-162. [Google Scholar]
  35. Kozikoglu, I. (2019). Investigating critical thinking in prospective teachers: metacognitive skills, problem solving skills and academic self-efficacy. Journal of Social Studies Education Research, 10(2), 111-130. [Google Scholar]
  36. Kozikoğlu, İ., & Camuşcu, K. (2019). Ortaokul öğrencilerinin ters yüz öğrenme hazırbulunuşlukları ile araştırma/sorgulamaya yönelik tutumları arasındaki ilişki. Yaşadıkça Eğitim, 33(2), 187-201. http://doi: 10.33308/26674874.2019332132 [Google Scholar] [Crossref] 
  37. Lim, B. (2001). Guidelines For Designing Inquiry-Based Learning On The Web: Online Professional Development of Educators. (PhD Thesis), Indiana University, U.S.A. [Google Scholar]
  38. MEB (2018). Bilgisayar bilimi dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 4, 5, 6 ve 7. sınıflar). MEB. [Google Scholar]
  39. Ocak, G., Doğruel, A. B., & Tepe, M. E. An Analysis of the Relationship between Problem Solving Skills and Scientific Attitudes of Secondary School Students. Journal of Contemporary Educational Research, 8(1), 72-83. [Google Scholar]
  40. Oluk, A. Korkmaz, Ö., & Oluk, H. A. (2018). Scratch’ın 5. sınıf öğrencilerinin algoritma geliştirme ve bilgi-işlemsel düşünme becerilerine etkisi. Türk Bilgisayar ve Matematik Eğitimi Dergisi, 9(1), 54-71. http://doi: 10.16949/turkbilmat.399588 [Google Scholar] [Crossref] 
  41. Or, M. B., & Bal, A. P. (2021). Ortaokul Öğrencilerinin Problem Çözme Algıları ile Matematik Başarıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 30(2), 154-165. [Google Scholar]
  42. Oral, S., Paksoy, A., & Liman, B. (2018). Sağlık Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin empatik ve problem çözme becerilerinin incelenmesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 1(1), 108-122. [Google Scholar]
  43. Otacıoğlu, S. G. (2007). Eğitim fakültelerinin farklı branşlarında eğitim alan öğrencilerin problem çözme beceri düzeylerinin karşılaştırılması. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (29). 73-83. [Google Scholar]
  44. Ozan, C. E., & Karamustafaoğlu, S. (2020). Yönlendirmeli sorgulamaya uygun öğretimin araştırma sorgulamaya dönük tutum ve öz yeterlilik algısı üzerine etkisi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(2), 43-64. [Google Scholar]
  45. Öner, G., & Yılmaz, Y. Ö. (2019). Ortaokul öğrencilerinin problem çözme ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algıları ile stem’e yönelik algı ve tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi, 8(3), 837-861. http://dx.doi.org/10.30703/cije.574134 [Google Scholar]
  46. Öz, R. (2015). Araştırma ve sorgulamaya dayalı etkinliklerle desteklenmiş bilim merkezi uygulamalarının 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına, bilim okuryazarlıklarına ve sorgulayıcı düşünme becerilerine etkisi (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Marmara Üniversitesi, İstanbul. [Google Scholar]
  47. Özcan, M. (2021). Ortaokul Öğrencilerinin Araştırma-Sorgulamaya Yönelik Tutumları. OPUS International Journal of Society Researches, 18(44), 8261-8279. [Google Scholar]
  48. Özdemir, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinin problem çözme becerilerinde otomatik düşüncelerinin ve karar verme stillerinin rolü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul. [Google Scholar]
  49. Özgür, H. (2020). Relationships between Computational Thinking Skills, Ways of Thinking and Demographic Variables: A Structural Equation Modeling. International Journal of Research in Education and Science, 6(2), 299-314. [Google Scholar]
  50. Özyürek, A., & Begde, Z. (2016). Öğretmen ve anne-baba tutumlarının okul öncesi dönem çocuklarının problem çözme becerilerine etkisi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 204-232. http://doi:10.17539/aej.07642 [Google Scholar] [Crossref] 
  51. Pala, F. K., & Mıhcı-Türker, P. (2019). Öğretmen adaylarının programlama eğitimine yönelik görüşleri. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi, 12(1), 116-134. http://dx.doi.org/10.30831/akukeg.399921 [Google Scholar]
  52. Santrock, J.W. (2011). Educational Psychology. McGraw Hill [Google Scholar]
  53. Saracaloğlu, A. S., Serin, O., & Bozkurt, N. (2001). Dokuz eylül üniversitesi eğitim bilimleri enstitüsü öğrencilerinin problem çözme becerileri ile başarıları arasındaki ilişki. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 14, 121-134. [Google Scholar]
  54. Saraçoğlu, M., & Kahyaoğlu, M. (2018). Ortaokul öğrencilerinin bilimsel sorgulama becerileri algılarının, merak, motivasyon ve tutum açısından incelenmesi. Journal of Computer and Education Research, 6(12), 358-376. https://doi.org/10.18009/jcer.472673 [Google Scholar] [Crossref] 
  55. Seferoğlu, S. S., & Akbıyık, C. (2005). İlköğretim öğretmenlerinin bilgisayara yönelik öz-yeterlik algıları üzerine bir çalışma. Eğitim Araştırmaları, 19, 89-101. [Google Scholar]
  56. Senemoğlu, N. (2012). Gelişim öğrenme ve öğretim Kuramdan uygulamaya. (21.Baskı). Pegem Yayıncılık. [Google Scholar]
  57. Serin, O., Serin, N. B., & Saygılı, G. (2010). İlköğretim düzeyindeki çocuklar için problem çözme envanterinin (ÇPÇE) geliştirilmesi. İlköğretim Online, 9(2), 446-458. [Google Scholar]
  58. Shute, V. J., Wang, L., Greiff, S., Zhao, W., & Moore, G. (2016). Measuring problem solving skills via stealth assessment in an engaging video game. Computers in Human Behavior, 63, 106-117. https://doi.org/10.1016/ j.chb.2016.05.047 [Google Scholar] [Crossref] 
  59. Trnova, E. (2014). IBSE and creativity development. Science Education International, 25(1), 8‐18. [Google Scholar]
  60. Tümkaya, S., & İflazoğlu, A. (2000). Çukurova üniversitesi sınıf öğretmenliği öğrencilerin otomatik düşünce ve problem çözme düzeylerinin bazı sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(6), 143–152. [Google Scholar]
  61. Tüysüz, C. (2013). Üstün yetenekli öğrencilerin problem çözme becerisine yönelik üstbiliş düzeylerinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(21), 157-166. [Google Scholar]
  62. Ülküer, N. S. (1988). Çocuklara problem çözme becerisi nasıl kazandırılır? Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 5, 28-32. [Google Scholar]
  63. Wagner, S. (2008). To know where he lies: DNA technology and the search for Srebrenica’s missing. Univ of California Press. [Google Scholar]
  64. Yıldırım, M., & Altan, S. T. (2017). Araştırma ve sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımının ilkokul öğrencilerinin bilimsel süreç becerilerine etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(38), 71-89. [Google Scholar]
  65. Yılmaz, E., & Dost, M. T. (2016). Polislerin kişilerarası problem çözme becerileri ile öfke ve öfke ifade tarzları. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 6(46), 15-34. [Google Scholar]
  66. Yöyen, E. G., Azaklı, A., Üney, R., Demirci, O. O., & Merdan, E. (2017). Ergenlerin kişilik özelliklerinin problem çözme becerisi üzerine etkisi. Doğu Anadolu Sosyal Bilimlerde Eğilimler Dergisi, 1(1), 75-93. [Google Scholar]
  67. Yurtseven, R., Akkas Baysal, E., & Ocak, G. (2021). Analysis of the Relationship between Decision Making Skills and Problem Solving Skills of Primary School Students. International Online Journal of Education and Teaching, 8(3), 2117-2130. [Google Scholar]
  68. Yünkül, E., Durak, G., Çankaya, S., & Mısırlı, Z. A. (2017). Scratch yazılımının öğrencilerin bilgisayarca düşünme becerilerine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(2), 502-517. https://doi.org/10.17522/balikesirnef.373424 [Google Scholar] [Crossref] 
  69. Zembat, R., Tunçeli, H. İ., & Akşin Yavuz, E. (2017). Okul öncesi öğretmenlerinin sınıf yönetimi becerileri ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 24-43. [Google Scholar]